اینکه اشخاص زیادی از تو عصبانی هستند و نمی توانند با تو مدارا کنند، نشان دهنده آن است که تو به چیزی مهم دست یافته ای (اُشو) - - - - - روزی که انسان بتواند به توهین هایی که به او می شود بخندد و لذت ببرد، روزی است که او به موفقیت دست یافته. جزیی از ابدیت شده و به دنیای جاودانگی وارد شده است (اُشو) - - - - -

تاکسی_اینترنتی_رضا_استادی

تاکسی_اینترنتی_رضا_استادی

      فیلمبرداری فیلمنامه «تاکسی اینترنتی» که در سه اپیزود به نگارش در آمده است طی روزهای آینده آغاز خواهد شد.     به گزارش خبرنگار سینمایی خبرگزاری فارس، با گذشت بیش از یکسال از فعالیت گسترده «تاکسی‌های اینترنتی»، رضا استادی روزنامه‌نگار تصمیم گرفته است که فیلمی سه اپیزودی در این رابطه بساز...

این مرامهِ روزگارهِ

این مرامهِ روزگارهِ

چند خطی درباره «محمد رضا رستمی»   این مرامهِ روزگارهِ               تحریریه روزنامه جام جم ـ سال 1389، نویسنده مطلب در کنار مرحوم محمد رضا رستمی    رضا استادی ـ در شغلی تازه که ربطی به فرهنگ و هنر ندارد اما پاسخگوی همه دغدغه‌های مادی و معنوی یک زندگی متوسط به بالا هست و در ایامی پُرکار، چند ...

آزادی‌های یواشکی و ازدواج سفید، در یک مجموعه داستان

آزادی‌های یواشکی و ازدواج سفید، در یک مجموعه داستان

آزادی‌های یواشکی و ازدواج سفید، در یک مجموعه داستان   «رضا استادی» روزنامه‌نگار و نویسنده، از انتشار جدیدترین اثر خود در قالب یک مجموعه داستان طنز خبر داد.      به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اینترنتی خبری ـ تحلیلی سینما مثبت به نقل از ایبنا، رضا استادی که خالق دو رمان «بدون تو غیرممکن بود» و «ه...

استادی در «اینجا خانه من است» به خرمشهر پرداخت

استادی در «اینجا خانه من است» به خرمشهر پرداخت

استادی در «اینجا خانه من است» به خرمشهر پرداخت   رضا استادی، رمانی با عنوان «اینجا خانه من است» درباره وضعیت خرمشهر در زمان اشغال نوشت. این کتاب بر شیوه تبلیغات فرهنگی صدام در خرمشهر اشغال شده تمرکز دارد.     رضا استادی به خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) گفت: رمانی با عنوان «اینجا خانه من است» را...

چرا سینما در ایران همچنان مهم است؟

چرا سینما در ایران همچنان مهم است؟

یادداشت رضا استادی در روزنامه قدس امروز     چرا سینما در ایران همچنان مهم است؟     سینما مثبت ـ رضا استادی: بیست و یکم شهریورماه هر سال به نام «روز ملی سینما» نامگذاری شده است. البته چنین مناسبت‌هایی در کشور ما کم نیست و انواع و اقسام روزها از محیط زیست گرفته تا روز معلم و روز کارگر در تقویم و...

«هنر و تجربه» دکان شده است

«هنر و تجربه» دکان شده است

      دربرنامه رادیویی «سینمامعیار» از سوی صاحب امتیاز سینما مثبت مطرح شد:   «هنر و تجربه» دکان شده است     سینما مثبت: محمد حسین فرح بخش، رضا استادی و جبار آذین با حضور در برنامه رادیویی «سینما معیار» به بررسی جنبه‌های مختلف طرح دولتی «سینما معیار» پرداختند. نکته جالب توجه این برنامه که با ...

رقم کمک اسپانسرهای پایتخت 4 شفاف سازی شود

رقم کمک اسپانسرهای پایتخت 4 شفاف سازی شود

        رضا استادی در گفت و گو با خراسان: رقم کمک اسپانسرهای پایتخت 4 شفاف سازی شود   رضا استادی منتقد سینما و تلویزیون معتقد است نفسِ جذب اسپانسر برای ساخت برنامه در صدا و سیما، مشکلی ندارد و این موضوع در دیگر کشورها هم مرسوم است اما نبود الگویی مدون برای بهره‌گیری از این امکان در صدا و ...

یافتن«چشم برزخی» در «دوران تازه» برای شناخت آقایان!

یافتن«چشم برزخی» در «دوران تازه»  برای شناخت آقایان!

        یک یادداشت از رضا استادی، درباره نامه پر از ناسزای بهروز افخمی درباره "کافه سینما" یافتن«چشم برزخی» در «دوران تازه»  برای شناخت آقایان!   پس از انتشار یادداشتی از «بهروز افخمی» در روزنامه هفت صبح درباره سایت کافه سینما، رضا استادی «مدیر مسوول وب سایت سینما مثبت»، این یادداشت را در پاس...

داستان زندگی و ازدواج یک دختر مغرور و زیاده خواه

داستان زندگی و ازدواج یک دختر مغرور و زیاده خواه

        داستان زندگی و ازدواج یک دختر مغرور و زیاده خواه   روزهای تعطیل ابتدای سال فرصت مناسبی است برای خرید و مطالعه کتاب هایی که شاید در طول سال نتوان به آنها پرداخت، پیشنهادهای نوروزی ما تقدیم به آنها که قدر این ایام و البته نعمت یارمهربان را می‌دانند.     رمان «بدون تو غیرممکن بود»، عاش...

تکرار مشکلات «روز رستاخیز» در آخرین ساخته مجیدی

تکرار مشکلات «روز رستاخیز» در آخرین ساخته مجیدی

در میان چهره‌های حاضر در سینما فرهنگ که برای تماشای این اثر آمده بودند، می‌شد کلافگی و خستگی را مشاهده کرد که حتی باعث شده بود برخی در میانه‌های فیلم «چُرت» بزنند. فیلم مجیدی «قهرمان محور» نیست و به همین دلیل تماشای آن برای این مدت طولانی سخت است و جا دارد نسخه‌ای کوتاه‌تر برای بخش بین‌الملل از آن ع...

رفتار تأسف‌برانگیز روابط عمومی جشنواره فجر درباره فیلم محمد (ص)

رفتار تأسف‌برانگیز روابط عمومی جشنواره فجر درباره فیلم محمد (ص)

رضا استادی روزنامه‌نگار سینمایی در یک برنامه رادیویی مطرح کرد:رفتار تأسف‌برانگیز روابط عمومی جشنواره فجر درباره فیلم محمد (ص) «رضا استادی» روزنامه‌نگار و منتقد حوزه سینما، یکشنبه‌شب با حضور در برنامه «دیالوگ» رادیو نمایش، از نحوه برخورد مسئولان جشنواره فیلم فجر با فیلم محمد (ص) به‌شدت انتقاد کرد ...

رمز و راز «جوانروح گونه مُردن»

رمز و راز «جوانروح گونه مُردن»

در مراسم ترحیم او بنری از آقا عظیم در مقابل مجلس خودنمایی می‌کرد که در آن، با پیراهن آستین کوتاه و چهره ای بشاش و صورت سه تیغه پشت دوربین فیلم برداری ایستاده بود                                                                                                                                          ...

آقای سرافراز! اهل‌قلم را فراموش نکنید

آقای سرافراز! اهل‌قلم را فراموش نکنید

وقتی جامعه‌ای صرفاً از فرهیخته بودن قشر نویسنده می‌شنود اما در هیچ برنامه‌ای به‌جز عده‌ای معدود از نویسندگان، شخص دیگری حضور ندارد، چطور می‌توان به شأن و جایگاه نویسنده اهمیت داد؟                                                                                                                        ...

حیِ علی باوارث! حیِ علی سنتر پوینت

حیِ علی باوارث! حیِ علی سنتر پوینت

مگر می‌شود به سفر حج رفت و از کنار فروشگاه‌های اغواکننده ای که قدم به قدم با کلمات و جملات فارسی محبت آمیز خریداران را به داخل فروشگاه دعوت می‌کنند، گذشت یا از سوار شدن بر اتومبیل های مدل بالایی که زائران را به رایگان تا مراکز خرید می‌برند چشم پوشی کرد و در این بازار مکاره چرخی نزد؟!                ...

پاسخي به دوستداران حرفه‌اي رمان

پاسخي به دوستداران حرفه‌اي رمان

معرفی رمان «بدون تو غیرممکن بود» در روزنامه مردم سالاریپاسخي به دوستداران حرفه‌اي رمان   رمان‌هاي فارسي يا به صورتي افراطي دچار سطحي‌نگري هستند و يا آنقدر جدي و رسمي ‌نوشته مي‌شوند که تنها تعداد اندکي از مخاطبان با آن ارتباط برقرار مي‌کند. رضا استادي در دومين رمان خود با نام «بدون تو غيرممکن بود...

«بدون تو غیرممکن بود»، داستانی که شما را از کار و زندگی می اندازد

«بدون تو غیرممکن بود»، داستانی که شما را از کار و زندگی می اندازد

یادداشت یکی از خوانندگان مجله خانواده سبز درباره کتاب «بدون تو غیرممکن بود»، داستانی که شما را از کار و زندگی می اندازد مطالعه خبر انتشار کتاب «بدون تو غیرممکن بود» در شماره 410 مجله خانواده سبز  خرداد ماه، مرا مصمم به تهیه این کتاب کرد. کتابی که نسخه مفصل داستان دنباله دار «ویرانی» است. یعنی همان...

کمی سلیقه لطفا!

کمی سلیقه لطفا!

 کمی سلیقه لطفا!  در ایام ماه مبارک رمضان دو موضوع در قالب «خط خبری» از سوی گروه هنر و رسانه خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) پیگیری شد. موضوع اول «طراحی جلد و کتاب آرایی کتاب های مذهبی و دینی» بود و «بکارگیری هنرهای ایرانی همچون: تذهیب و مینیاتور در طراحی کتاب های مذهبی و دینی» هم موضوع دومی بود که در ق...

انتشار رمان فرزند یکی از همکاران بازنشسته هما

انتشار رمان فرزند یکی از همکاران بازنشسته هما

معرفی رمان «بدون توغیرممکن بود» در نشریه داخلی کانون بازنشستگان هماانتشار رمان فرزند یکی از همکاران بازنشسته هما «رضا استادی» فرزند آقای «وهب استادی» از همکاران بازنشسته خانواده بزرگ هواپیمایی هما در بخش کترینگ، اردیبهشت ماه امسال دومین کتاب خود را به بازار نشر عرضه کرد. این نویسنده جوان در اثر د...

«بدون تو غیرممکن بود» داستانی از جنس سینمای بدنه

«بدون تو غیرممکن بود» داستانی از جنس سینمای بدنه

نگاهی به دومین رمان رضا استادی«بدون تو غیرممکن بود» داستانی از جنس سینمای بدنه قصه فیلم یا همان فیلمنامه جدی ترین مشکل سینمای ایران در طول سال های حیات خود بوده است. تجربه ثابت کرده فیلم هایی که حتی از نظر فنی یا به کارگیری بازیگران شاخص در وضعیت مطلوبی نبوده اند، به صرف بیان یک داستان روان و جذا...

فهرست یواشکی میهمان های قبلی دولت دهم در دست کیست؟

فهرست یواشکی میهمان های قبلی دولت دهم در دست کیست؟

  وقتی امکان رفتن خبرنگاران سینمایی به سفرهای خارجی مطرح می شود، اولین سوال این است که آیا چنین امکانی در دوره های گذشته هم وجود داشته یا صرفا در این دوره ایجاد شده است؟!   در حاشیه تصمیم خوب سازمان سینمایی و اجرای غلط آن فهرست یواشکی مسافران خارجی دولت دهم در دست کیست؟!    اوایل تیرماه امسال ...

خطا
  • ایراد در بارگذاری اطلاعات خوراک

نگران ویترین کتابفروشی‌ها هستم

گفتگو با رضا استادی نویسنده رمان «هیچ‌وقت نامزد نبودیم»
نگران ویترین کتابفروشی‌ها هستم

اشاره:
مهدی غلامحیدری (روزنامه قدس) ـ رضا استادی نویسنده رمان «هیچ‌وقت نامزد نبودیم» آن گونه که خود می‌گوید از سال ۷۵ به صورت جدی با حضور در کلاس‌های قصه‌نویسی حوزه هنری فعالیت داستان‌نویسی خود را آغاز کرد. اما هر بار که داستان کوتاه نوشت، هیچ نشریه‌ای حاضر به چاپ آن نشد و تنها یک داستان «کوتاه کوتاه» وی در نشریه‌ای غیرحرفه‌ای به چاپ رسید.
به همین دلیل او تصمیم گرفت با تمرکز فعالیت خود در زمینه رمان‌نویسی، رمانی را که ایده‌اش مدت‌ها در ذهنش بود را به رشته تحریر درآورد. در طول این سال‌ها، او در نشریات مختلف و متعددی حضور داشت. او کار خود را از سن ۱۷ سالگی به صورت جدی، در روزنامه‌ها و نشریات مختلف آغاز کرد.
حضور در شبکه خبر به عنوان خبرنگار فرهنگی و اجرای برنامه‌ای ورزشی موسوم به « بال» در گروه کودک و نوجوان شبکه اول سیما از جمله بخشی از سوابق متعدد اوست که انتشار رمانی تاریخی و قطور، رنگ و بوی دیگری به این سوابق می دهد.این گفت و گو به بهانه انتشار این کتاب با وی انجام شده است.
***
در برخورد اول، از نام و طرح جلد کتاب، این طور استنباط می‌شود که با رمانی عاشقانه طرف هستیم. چیزی در حد و اندازه رمان‌های نسرین ثامنی و فهیمه رحیمی و… اما صفحات اول کتاب شبیه این است که نویسنده تلاش کرده تا نوعی وقایع‌نگاری انجام دهد. تا پایان فصل سوم، رمان حال و هوایی عاشقانه دارد. در فصل چهارم، نوعی واقع‌گرایی به چشم می‌خورد و فصل‌های پنجم تا هفتم، تلفیقی از این ویژگی‌ها به اضافه مقدار زیادی حادثه و رویداد باورنکردنی و غافلگیرکننده است. به گونه‌ای که مخاطب پس از پایان مطالعه کتاب از خودش می‌پرسد: نمونه این کتاب را کجا خوانده است؟ که البته پاسخی هم برای این سوال خود پیدا نمی‌کند. نظر شما درباره این مسائل چیست؟
تقریبا همه حرف‌هایی را که می‌شود در قالب مصاحبه‌ای بیان کرد، گفتید و حالا فکر می‌کنم بهترین راه برای جلوگیری از اتلاف کاغذ و مرکب و وقت خوانندگان، این باشد که من پیام خودم را خطاب به مخاطبان روزنامه شما بگویم و تمام.
این جواب شما را به حساب مطایبه و شوخی می‌گذارم. بگذریم. به نظر می‌رسد نویسنده کتاب با این ابعاد که ذکر شد، زندگی پرحادثه‌ای را پشت سر گذاشته است؟
پرحادثه؟
بله، مثلا در شبی بارانی از خانه‌اش فرار کرده، مدت‌ها در پارک خوابیده و…
نه، (با خنده) واقعا این طور نیست. در تمام طول دوران زندگیم، اتفاق خاصی که بتوانم بعدها آن را با واژه «هیجان‌انگیز» توصیف کنم رخ نداده است. تا ۱۷ سالگی درس خواندم. بعد وارد مطبوعات شدم و همین مسئله باعث شد دوره دبیرستانم به جای ۴ سال، ۶ سال طول بکشد. بعد هم طی این مدت سربازی‌ام را خریدم. دانشگاه هم نرفتم و این کتاب را نوشتم. حالا به نظر شما این زندگی چقدر هیجان‌انگیز است؟
حالا که زندگی شما هیچ نقطه قابل بررسی ندارد، به سراغ کتاب می‌رویم. «هیچ‌وقت نامزد نبودیم» ساختار «رمان» ندارد و بیشتر ساختاری خاطره‌گونه دارد.
البته بهتر است این مسئله که «زندگی من هیچ نقطه قابل بررسی ندارد» را به آینده واگذار کنیم، اما این که چرا کتاب به صورت دفترچه خاطره روایت می‌شود، علتش این است که از اول قرار بوده چنین باشد.
یعنی از ابتدا تصمیم نداشتید هر فصل از کتاب را از زبان یکی از شخصیت‌ها روایت کنید؟
همه هدف من این بود که رمانی جذاب و خواندنی بنویسم. با شخصیت‌هایی جذاب و خواندنی که در طول حوادث تاریخی تاریخ معاصر ایران حضور می‌یابند و برخی وقایع مهم این تاریخ را رقم می‌زنند. این رمان شخصیتی اصلی به نام نصرت ادهمی دارد. ستاره بهانه‌ای برای روایت اعمال و کردار این شخصیت است. اگر قرار بود داستان از زاویه دید چند نفر روایت شود، طبیعتا یکی از آنها نیز خود نصرت بود که من اصلا قصد نداشتم این کار را انجام دهم.
چرا؟
یکی از سینماگران بزرگ دنیا، به دیگران توصیه می‌کند که اگر تصمیم دارد شخصیت‌های آثار آنها ابهت و عظمت خود را حفظ کنند، سعی کنند زیاد به این شخصیت‌ها نزدیک نشوند و آنها را از زبان و نگاه دیگران روایت کنند.
عمل کردن به این توصیه باعث می‌شود خواننده داستان را با ابهام‌های زیادی به آخر برساند. مثلا چه کسی در تهران زیر پای نصرت را خالی می‌کند؛ دفترچه زرشکی نصرت که ستاره دور می‌اندازد!‌و حتی ماجرای آتش گرفتن کتابخانه که صفحات زیادی از کتاب به آن اختصاص یافته است؟
«هیچ‌وقت نامزد نبودیم» اولین کتاب از مجموعه رمان‌هایی است که به تاریخ معاصر ایران می‌پردازد.
دقیقا چه دوره‌ای؟
حدفاصل سال‌های آخر حکومت قاجار تا سال‌های فعلی که در آن زندگی می‌کنیم. در این مجموعه که در حال نوشتن دو کتاب بعدی هم هستم، آدم‌ها و شخصیت‌هایی حضور دارند که هیچ گاه در آن کتاب تمام نمی‌شوند. مثلا در جلد دوم این مجموعه که وقایع آن در حدفاصل سال‌های ۷۰ تا ۸۰ هجری شمسی می‌گذرد، نصرت، اعمال و رفتارش و حتی افراد معتقد به فعالیت‌های وی حضور دارند. در جلد سوم که داستان آن در فاصله سال‌های ۵۷ تا اواسط دهه ۷۰ رخ می‌دهد، ماجرای آتش‌سوزی کتابخانه ماجرایی مهم است.
این ماجراهای مهم چرا در همین کتاب بیان نمی‌شود؟
چون اینها ماجراهای پشت پرده‌ای است که افراد حاضر در آن مقطع، نسبت به آن اطلاعی ندارند و این حوادث وقتی از نگاه افراد دیگر بررسی می‌شود، ابعاد مختلف آن آشکار می‌شود.
این مسئله مشکلی برای خواننده ایجاد نمی‌کند؟
هر کدام از این داستان‌ها اثری مستقل است. اما نخ‌های کمرنگی آنها را به هم ارتباط می‌دهد. اما نسبت آنها به همدیگر، مثل نسبت فیلم ترمیناتور ۱ و ۲ به یکدیگر است. هر دو اثری مستقل هستند اما در عین حال برای تماشاگر قسمت اول، در قسمت دوم، نکاتی خاص وجود دارد. به هر حال، استمرار انتشار کتاب‌های این مجموعه، بهتر از توضیحات من می‌تواند باعث روشن شدن این بحث شود.
کتاب شما یک رمان تاریخی است؟
این کتاب، کتابی است که در آن از حوادث تاریخی استفاده داستانی شده است.
به نظر می‌رسد اشرافی بر حوادث سیاسی این دوره نداشته‌اید و به همین دلیل، از کنار بسیاری از حوادث به سادگی رد شده‌اید و تنها با تعدد حوادث، این خلاء را پر کرده‌اید.
وقتی می‌گویم در این کتاب از حوادث تاریخی استفاده داستانی شده، یعنی هر جا که لازم بوده از کنار حوادثی که جنبه داستانی هم نداشته‌اند، گذشته‌ام.
اما بسیاری از حوادث جنبه داستانی زیادی داشته‌اند و به آنها پرداخته نشده. به عنوان نمونه حوادث سال‌های ۵۶ تا ۶۳ در قالب چند صفحه اول کتاب به صورتی شتابزده فشرده شده است.
دوره‌ای که برای نگارش این داستان انتخاب شده، دوره بسیار پرحادثه‌ای است. جنگ، مسائل داخلی و بسیاری مسائل دیگر که اگر قرار بود به همه آنها پرداخته شود، کتاب بالای هزار صفحه حجم داشت. آن موقع شما حاضر بودید کتابی هزار صفحه‌ای که اولین کار نویسنده‌اش بود را بخرید؟
نکته‌ای که به آن اشاره می‌کنید می‌تواند جواب «بامزه‌ای» باشد، اما قطعا علت واقعی نیست.
برای توضیح علت واقعی، بهتر است به یکی از جملات نصرت اشاره کنم: «عشق مثل سیاسته، اگه بخوای در موردش زیادی کنجکاوی کنی، چیزهایی می‌بینی که مخت سوت می‌کشه». در طول تورق رویدادهای این دوره تاریخی، به رویدادهای زیادی از این نمونه برخوردم که ترجیح دادم از کنار آنها بگذرم تا در فرصتی بهتر و مناسب‌تر آنها را بررسی کنم.
چرا این کار همین جا انجام نشده است؟
فرض کنید جوانی ۱۷ ساله بخواهد راجع به این وقایع تحقیق کند، شما فکر می‌کنید چه کسی به او کمک خواهد کرد؟
مراکزی که برای این منظور تأسیس شده‌اند.
که هیچ کدام، هیچ کمکی به من نکردند و در پاسخ به سؤال‌های من توصیه کردند به سراغ موضوع‌هایی ساده‌تر بروم و این نوع کارها را به «اهلش» واگذار کنم. این وقایع تاریخی نیز که در کتاب به آنها اشاره شده، به سختی جمع‌آوری شده است. آنها به سختی تحقیق شده و همین نتیجه فعلی نیز، به نظرم نسبت به امکاناتی که در اختیار داشتم، بیش از حد مطلوب است. اما در پاسخ به سوال شما که به کلی‌گویی کتاب اشاره کردید، باید اشاره کنم به نظرم سوال شما، ریشه در جای دیگری دارد.
در کجا؟
مایل نیستم از خودم تعریف کنم اما فکر می‌کنم رمانی با این حجم از حادثه‌پردازی، دیالوگ‌نویسی، شخصیت‌پردازی و سایر عناصر داستانی، کار کم‌سابقه‌ای در ادبیات داستانی ماست. نویسندگان ما، خوانندگان ما را به خواندن آثاری عادت داده‌اند که در طول آن، سرجمع ده حادثه اتفاق بیفتد. طبیعی است که نوشته‌ای این گونه، علی‌رغم آن که آن قدر جذابیت دارد که در چند روز خوانده شود، باز هم کمی غیرعادی به نظر برسد اما فکر می‌کنم رمان باید آن قدر حادثه داشته باشد که خواننده خواندن آن را به تماشای تلویزیون، جستجو در اینترنت، دیدن ماهواره و… ترجیح دهد.
چون کمی تو را می‌شناسم، فکر می‌کنم نصرت ادهمی خود تو هستی. جاه‌طلب مستعد، خودبین و البته با پشتکار.
تو جوری می‌گویی مرا می‌شناسی که انگار منو خلق کردی. به هر حال تفاوت من و نصرت چیزی است که احتیاج به اثبات ندارد.
نصرت آدم بدی است؟
نصرت آدمی باهوش، با پشتکار و مستعد است اما شرایطی که در آن زندگی می‌کند باعث می‌شود برای این که از جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند عقب نماند؛ آن قدر تلاش کند و به شیوه‌های خلاف متوسل شود که از همه جلو بزند.
نصرت  ادهمی معادلی در دنیای واقعی دارد؟
به ماجرا این طور نگاه نکنید. تمام تلاشم این بود که از نصرت ضدقهرمانی مقتدر و باهوش بسازم.
شخصیتی که هم آراء و اندیشه‌های سروش و شریعتی و کتاب رازهای سرزمین من را نقد می‌کند، هم شبکه قاچاق دختران روسی به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را هدایت می‌کند…
و هم روزنامه‌نگاری باهوش و حرفه‌ای است که البته می‌تواند آدمی عاشق‌پیشه هم باشد.
اما چرا این شخصیت شباهت زیادی به یکی از افرادی دارد که این روزها، به جرم فساد مالی، محاکمه می‌شود؟
خب لفظ «اتفاق» برای چنین مواقعی اختراع شده است.
نصرت در ۲۹ سالگی اوضاع و احوالش به هم می‌ریزد. مادرش آبادانی است. تحصیلاتش را ول می‌کند و به سراغ پول درآوردن می‌رود. پدرش هم شغلی دست پایین دارد و با قدرت اقتصادی نامشروعی که کسب می‌کند، به خریدن سیاستمداران می‌پردازد و… این تشابهات اتفاقی است؟
بله، خوشبختانه براساس اسناد و مدارک، این کتاب در پایان سال ۷۹ به وزارت ارشاد ارسال شده است و این زمان، تقریبا یک سال پیش از وقوع این ماجراهاست.
اما زمان چاپ این کتاب، چند ماه قبل از طرح ماجرای این محاکمه‌هاست.
من در این مورد بی‌تقصیرم. اگر وزارت ارشاد زودتر مجوز می‌داد، کتاب زودتر منتشر می‌شد و دیگر این سوال‌ها هم پیش نمی‌آمد.
چقدر زمان صرف بررسی کتاب شد؟
از اسفند ۷۹ تا شهریور ۸۰، کتاب در وزارت ارشاد ماند. یک بار کتاب در شورا مطرح شد و پس از آن که تشخیص داده شد چاپ آن به لحاظ کلی مشکلی ندارد، ممیزی‌ها آغاز شد. در طول این مدت، تا آنجا که بنده مطلع شدم، ۷ ممیز، کتاب را خواندند و ۴ بار اصلاحیه دادند و نهایتا با اعمال حدود ۷۰ مورد ممیزی ــ که البته توضیح بعضی از آنها می‌تواند زمینه‌ساز نگارش رمانی طنز را فراهم کند ــ کتاب مجوز چاپ گرفت.
یعنی نگارش چنین اثری در این سن و سال و از همه مهم‌تر، متقاعد کردن ناشری خصوصی برای چاپ آن، باعث نشد که به عنوان نویسنده اثر اولی، حمایتی از شما انجام شود؟
این حرف‌ها وقتی قشنگ است که در مرحله حرف باقی بماند. واقعیت موجود، خیلی بی‌رحم است اکثر افرادی که در عرصه ادبیات ایران حضور دارند، تمایل چندانی به پذیرفتن چهره‌های تازه و مستقل در این عرصه را ندارند. به همین دلیل، کتاب در مرحله پس از چاپ نیز با بی‌مهری‌های عجیب و غریبی مواجه شد و حتی بسیاری از دوستان و همکارانم که کار مطبوعاتی‌ام را با آنها شروع کرده بودم، حتی حاضر به معرفی کتاب نشدند.
اما من، معرفی کتاب را در روزنامه‌های مختلفی دیدم. حتی برنامه‌ای تلویزیونی نیز این کتاب را معرفی کرد و من فکر می‌کنم این توقع زیاد، به نوعی از نشانه‌های باقیمانده شخصیت نصرت در وجود توست.
بحث من اصلا بحث شخص نیست. عدم توجه به نویسندگان جوان، مساله عجیب و غریبی است. امروز تمام عرصه خبری نشریات  ادبی در اختیار عده‌ای از نویسندگان است که حتی اگر حرف مهمی هم نزنند، حرف آنها تبدیل به مهم‌ترین خبر و مطلب آن نشریات می‌شود. البته اگر نویسندگان جوان نیز به این افراد ابراز ارادتی کنند، از گوشه‌ای از این مواهب برخوردار می‌شوند.
به نظر می‌رسد در پرداخت داستان، انتخاب شیوه روایت و… تمایل زیادی داشتید که کار شما پرفروش و پرمخاطب شود. البته وضعیت فروش کتاب نشان می‌دهد در این کار موفق شده‌اید. اما آیا بهتر نبود کتاب با پرداختی دقیق‌تر و حرفه‌ای‌تر عرضه می‌شد؟
هر بار از جلوی کتابفروشی‌ها رد می‌شوم و می‌بینم در ویترین آنها به جای کتاب، عروسک و اسباب‌بازی و لوازم‌التحریر چیده شده، ناراحت می‌شوم. نگرشی که شما به آن اشاره می‌کنید، نگرشی است که متاسفانه از سوی برخی محافل به ظاهر روشنفکری مطرح می‌شود. آنها می‌گویند تنها راه حل خروج ادبیات از بحران، این است که مردم کتاب بخوانند و فقط هم کتاب‌های ما را بخوانند. اما کتاب‌هایی که آنها می‌نویسند را به ضرب و زور و قهوه و نسکافه و کافه هم نمی‌توان با اشتیاق پیگیری کرد. آقای غلامحیدری من نگران ویترین کتابفروشی‌ها هستم. برای همین همه تلاشم را کردم تا برخی موضوع‌های جدی و مهم جامعه ایران را در حدفاصل سال‌های ۵۶ تا ۷۲ در قالبی ارائه کنم که بیشترین مخاطب را داشته باشد. البته سعی کردم به شعور مخاطبم بی‌احترامی نکنم و همین مسئله هم باعث شد کتاب پس از چاپ، از سوی منتقدان و نویسندگان با اقبال روبه‌رو نشود.
یعنی منتقدان ما از کارهای پرمخاطب و در عین حال جدی استقبال نمی‌کنند؟
این مسئله محدود به منتقدان نیست. جامعه روشنفکری نیز تمایل چندانی به به‌وجود آمدن ادبیاتی پرمخاطب و جدی ندارد. آنها سال‌هاست که تنها راه و رونق ادبیات را آثار خود معرفی می‌کنند که البته با گذشت زمان، تحقق این مسئله با شکست روبه‌رو شده و آینده پیش‌رو نیز، آینده چندان امیدوارکننده‌ای برای این داستان‌ها نیست. از سوی دیگر دستگاه‌های دولتی و نظارتی نیز تنها زمانی می‌توانند بر ادبیات، نظارتی بدون حد و مرز را اعمال کنند که آثار داستانی، محدود و کم‌تیراژ باشد. حالا فکر می‌کنید مراکز و افرادی که به آنها اشاره شد، دلیل کافی برای عدم توجه به این نوع ادبیات ندارند؟
ماجرای حضور داستان‌هایی همچون سووشون، رازهای سرزمین من، باغ بلو و… در کتاب شما چیست؟
من این کتاب‌ها را دوست دارم و از خواندن آنها لذت بردم و چیزهای زیادی یاد گرفتم که به نظرم رسید بهتر است این مسئله را به نوعی در کتابم عنوان کنم، بدون آن که بخواهم گرفتار تعارف‌ها و کلیشه‌های معمولی بشوم که اغلب در صفحه اول کتاب‌های نویسندگان به چشم می‌خورد.
نویسنده‌ای که زندگی پرهیجانی نداشته است، در سن ۲۲ سالگی چگونه به خود اجازه می‌دهد رمانی با این حجم حادثه و اتفاق بنویسد؟ آن هم از زبان زنی که در تمام طول داستان راوی است؟
اولین اصل نویسندگی، داشتن تخیلی قوی و سیال است. با این ابزار می‌توان درباره هر چیزی داستان نوشت. این مسئله که داستان‌نویس باید در هر زمینه‌ای که می‌نویسد، تجربه داشته باشد و عرصه‌های مختلف را تجربه کرده باشد و یا این که «رمان‌نویسی محصول فعالیت بعد از سی چهل سالگی است» حرف‌های بی‌اساسی است. آیا تا به حال شنیده‌اید که به شخصی که علاقه‌مند به نجاری است، توصیه کنند «اول برو و درخت بشو بعد بیا سراغ این کار»؟

منتشر شده در: روزنامه قدس 

4 تیر 1381

کد امنیتی
تازه کردن